Dịch vụ du lịch trải nghiệm “độc lạ” của làng nghề

 Hồng Vân là một xã ngoại thành ven đê sông Hồng thuộc huyện Thường Tín, Thành phố Hà Nội. Từ thế sẵn có về cây cảnh, nhiều dân xã Hồng Vân kết hợp làm du lịch trải nghiệm. Tour du lịch "1 giờ làm nghệ thuật nhân cây cảnh" đã thu hút nhiều lượt khách gần xa tham quan trải nghiệm. Đến đây, du khách sẽ được tự mình cắt cây xanh, học hỏi kỹ năng nên tạo ra một tác phẩm bonsai đẹp và nghe chia sẻ từ những người nghệ nhân giàu kinh nghiệm.

Anh Phan Văn Đại – khách du lịch đến từ Hà Giang - cho biết, anh tìm hiểu ở trên mạng xã hội biết đến vườn cây cảnh ở xã Hồng Vân (huyện Thường Tín) rất đẹp nên tò mò muốn đến trải nghiệm.

Theo anh Đại, ngoài việc được chiêm ngưỡng những tác phẩm bonsai độc lạ, đẹp mắt và đầy tính nghệ thuật, anh còn được nghệ nhân làng nghề làm cây cảnh truyền thống Hồng Vân hướng dẫn cách làm, để anh tự tay tạo ra 1 tác phẩm cây cảnh để mang về làm kỷ niệm. Khác với nhiều mô trải nghiệm chỉ có đồ vẽ, đồ vật, thì quà lưu niệm ở đây là một tác phẩm “sống”, người trải nghiệm có thêm nhiều cảm xúc khi chăm cây, chăm sóc sản phẩm mình làm ra.

''Để góp phần thu hút thêm du khách gần xa, điểm trải nghiệm cần có sự kết hợp bổ sung các dịch vụ như: Ăn, uống và vui chơi', anh Đại cho biết thêm.

Nghệ nhân cây cảnh Nguyễn Tiến Dũng tại xã Hồng Vân chia sẻ, cây cảnh là nghệ thuật sắp đặt và nghệ thuật tạo hình trên những tác phẩm sống: “Chính vì thế, khi muốn làm ra một tác phẩm cây cảnh hoàn thiện, đầu tiên là phải lắng nghe, thứ hai là rèn luyện khả năng quan sát, tập trung tốt”.

Anh hào hứng cho biết: ''Người dân xã Hồng Vân vui vì được đón tiếp những du khách đến tham quan và trải nghiệm. Điều này góp phần quảng bá du lịch địa phương đến với người dân trong và ngoài nước. Dịch vụ du lịch, mỗi người dân đều có ý thức đóng góp vào môi trường làng nghề để có cảnh quan xanh, làm sạch, đẹp. Không có thêm tiền từ dịch vụ, người dân chúng tôi cũng có cuộc sống tốt hơn''.

Giá trị kinh tế vượt trội và sức mạnh thương hiệu OCOP

Làng cây cảnh Hồng Vân (xã Hồng Vân, huyện Thường Tín, Hà Nội) từ lâu đã được mệnh danh là "thủ phủ" sinh vật cảnh của Thủ Đô . Trong bối cảnh Hà Nội đang tích cực thực hiện hiệu quả Chương trình số 04-CTr/TU của Thành công về xây dựng Nông thôn mới (NTM) nâng cao gắn kết với cơ sở cấu hình nông nghiệp, Hồng Vân nổi lên như một hình mẫu tiêu biểu cho chuyển đổi kinh tế nông nghiệp theo hướng đô thị, chuyên môn hóa và giá trị cao.

Sự kiện Hà Nội tổ chức Hội nghị tổng kết Chương trình NTM, công bố các huyện như Hoài Đức, Đông Anh, Thanh Oai đạt chuẩn NTM nâng cao, đã khẳng định hướng đi đúng đắn của Thành phố, trong đó có vai trò không nhỏ của các làng nghề truyền thống và các sản phẩm chủ lực như sinh vật cảnh. Với 1.350 làng nghề và làng có nghề, và 327 làng nghề truyền thống được công nhận, Hà Nội sở hữu một nguồn lực văn hóa – kinh tế khổng lồ. Sinh vật cảnh là một trong 6/7 nhóm nghề chính, với 14 làng nghề được công nhận chính thức, và Hồng Vân là một trong những cái tên nổi bật nhất.

Sản phẩm của Hồng Vân không chỉ là cây cảnh đơn thuần mà là những tác phẩm nghệ thuật có giá trị thẩm mỹ, kinh tế cao, đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của thị trường. Chính nhờ việc phát huy thế mạnh này, làng nghề đã góp phần tích cực vào việc đạt được các chỉ tiêu kinh tế ấn tượng của Thành phố, đặc biệt là nâng cao thu nhập bình quân đầu người khu vực nông thôn lên khoảng 73,8 triệu đồng (tăng 18,8 triệu đồng/người/năm so với 2020).

Giá trị kinh tế của Làng cây cảnh Hồng Vân được xây dựng dựa trên sự kết hợp hài hòa giữa kỹ thuật chuyên môn sâu và chiến lược thương hiệu hóa thông qua Chương trình OCOP. Tại làng nghề sinh vật cảnh Hồng Vân, có nhiều cây cảnh đã trở thành sản phẩm OCOP tiêu biểu. Có tác phẩm lên đến hàng tỉ đồng. Đây không chỉ là một làng nghề, mà là một ngành công nghiệp văn hóa có hiệu suất kinh tế cao, đóng vai trò là động lực thúc đẩy kinh tế nông thôn.

Chìa khóa tạo ra giá trị gia tăng từ cây cảnh nghệ thuật

Điểm khác biệt cốt lõi của Hồng Vân là việc nâng tầm sản phẩm nông nghiệp thành sản phẩm nghệ thuật. Người dân nơi đây đã kết hợp nhuần nhuyễn giữa kỹ thuật nông nghiệp tiên tiến (chiết, ghép, tạo tán) với nghệ thuật tạo hình (uốn, nắn, tỉa cành), tạo ra các sản phẩm độc bản. Các cây cảnh bonsai, cây thế, non bộ... mang đậm dấu ấn văn hóa, tinh hoa nghệ nhân, được định giá lên tới hàng trăm triệu, thậm chí hàng tỷ đồng.

Làng nghề đã chuyên môn hóa sâu vào các chủng loại cây có giá trị kinh tế bền vững như cây sanh, si, tùng, và các loại hoa cảnh cao cấp. Sự tập trung này giúp làng nghề duy trì được biên lợi nhuận cao và ổn định, tránh được sự cạnh tranh gay gắt của các loại nông sản đại trà. Phương thức sản xuất tinh hoa này chính là chìa khóa để Hồng Vân không chỉ sản xuất mà còn sáng tạo ra giá trị trong chuỗi cung ứng nông nghiệp đô thị.

Thành công của Hồng Vân không thể tách rời khỏi Chương trình OCOP của Hà Nội. Việc nhiều sản phẩm hoa, cây cảnh tại đây đạt chứng nhận OCOP từ 3 sao trở lên đã tạo ra một "tấm thẻ bảo hành" về chất lượng, nguồn gốc và quy trình sản xuất.

OCOP giúp các sản phẩm của Hồng Vân được tiêu chuẩn hóa, dễ dàng tham gia vào các hệ thống siêu thị, sàn giao dịch điện tử và các hoạt động xúc tiến thương mại do Thành phố tổ chức. Cùng với các làng nghề khác, Hồng Vân đã góp phần vào tổng số 36 sản phẩm hoa, cây cảnh được công nhận OCOP của Hà Nội. Điều này khẳng định sinh vật cảnh là một trong những nhóm sản phẩm chủ lực, có khả năng cạnh tranh cao, đóng góp vào tổng số 3.317 sản phẩm OCOP mà Hà Nội đã đánh giá và xếp hạng. Sức mạnh thương hiệu từ OCOP không chỉ giúp tăng giá trị bán mà còn xây dựng lòng tin tuyệt đối từ khách hàng, từ đó mở rộng thị trường ra ngoài phạm vi Thủ đô.

Sinh vật cảnh là 1 trong 7 ngành kinh tế nông nghiệp mũi nhọn

Trước những thành công đã đạt được, Hà Nội đã đặt ra mục tiêu phấn đấu thu nhập bình quân của nông dân khu vực nông thôn đạt 80 triệu đồng/người/năm vào năm 2025. Để tiếp tục là đầu tàu trong việc đạt được mục tiêu này, Làng cây cảnh Hồng Vân sẽ tập trung vào các giải pháp chiến lược đã được Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn định hướng.

Trước những thành công đã đạt được, Hà Nội đã đặt ra mục tiêu phấn đấu thu nhập bình quân của nông dân khu vực nông thôn đạt 80 triệu đồng/người/năm vào năm 2025. Để tiếp tục là đầu tàu trong việc đạt được mục tiêu này, Làng cây cảnh Hồng Vân sẽ tập trung vào các giải pháp chiến lược đã được Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn định hướng.

 Đó là việc tiếp tục ứng dụng công nghệ cao, khuyến khích các chủ thể nâng cấp sản phẩm OCOP đã được đánh giá để dự thi nâng hạng, và tăng cường các hoạt động xúc tiến thương mại để đưa sản phẩm sinh vật cảnh lên các sàn giao dịch điện tử, bán hàng Online. Mục tiêu là để sản phẩm OCOP trở thành một thương hiệu mạnh được người tiêu dùng trong nước và quốc tế nhận diện.

Làng cây cảnh Hồng Vân là một điển hình thành công, không chỉ làm giàu cho người dân mà còn góp phần quan trọng vào việc định vị nông nghiệp Hà Nội là nông nghiệp đô thị, văn minh, và bền vững. Với sự chỉ đạo quyết liệt từ Thành ủy, UBND Thành phố và sự đồng lòng, sáng tạo của người dân, Hồng Vân sẽ tiếp tục là “Thủ phủ” sinh vật cảnh, là niềm tự hào của Thủ đô trên hành trình xây dựng NTM kiểu mẫu gắn liền với phát triển đô thị./.

Thông tin có sự phối hợp của Văn phòng Điều phối Chương trình Xây dựng Nông thôn mới Thành phố Hà Nội.