Ngày 1/4, được biết Viện KSND tối cao vừa ra cáo trạng truy tố các bị can Nguyễn Thị Minh Phụng (SN 1981, quê Bình Định), Nguyễn Thị Kim Phượng (SN 1985, quê Tây Ninh) cùng 22 bị can khác về tội "Buôn lậu" theo khoản 4, Điều 188 Bộ luật Hình sự.

Cáo trạng xác định, các bị can không được phép nhập khẩu vàng miếng, vàng nguyên liệu do Nhà nước độc quyền xuất nhập khẩu, song nhận thấy giá vàng ở Việt Nam cao hơn Campuchia nên từ đầu năm 2022 nhóm đã lập ra 2 đường dây, buôn lậu tổng cộng 6.150kg qua biên giới.

Cụ thể, đường dây thứ nhất do Nguyễn Thị Minh Phụng cầm đầu, bị can đã tìm hiểu nhu cầu của khách mua trong nước rồi liên hệ sang Campuchia đặt mua, thuê người chở về nước với giá vận chuyển là 170USD/thỏi vàng.

Nhóm Phụng bị quy kết lợi dụng chính sách "không kiểm soát thường xuyên phương tiện đi lại vì mục đích sinh hoạt của cư dân biên giới" để chuyển hàng. Trong đó, người trực tiếp chuyển vàng là bị can Nguyễn Thị Ngọc Giàu (SN 1980, ở Tây Ninh).

Theo đó, Giàu người của mình nhận vàng tại Phnom Pênh, chở đến cửa khẩu Chàng Riệc (Tây Ninh), để vào ngăn bí mật của xe ba gác, chất đá lạnh lên trên "ngụy trang" rồi phóng qua biên giới.

Vàng vượt trót lọt được tập kết tại xưởng đá lạnh của Giàu tại huyện Tân Biên (Tây Ninh) trước khi chia nhỏ, giao người của bị can Phụng.

Cơ quan truy tố cáo buộc, từ 3/8/2022 - 28/9/2022, đường dây của Phụng - Giàu, buôn lậu trót lọt 4.830kg vàng thỏi tổng trị giá hơn 6.644 tỷ đồng. Qua đó, 17 bị can trong đường dây hưởng lợi hơn 17,6 tỷ đồng.

Đường dây thứ 2 do Nguyễn Thị Kim Phượng (em ruột bị can Ngọc Giàu) cầm đầu. Viện kiểm sát cho rằng Phượng sống ở biên giới, quen người bán vàng bên Campuchia nên đặt mua với giá 54.000USD/1kg vàng 9999 rồi mang lậu về Việt Nam, bán với giá cao hơn 300USD/1kg. Việc vận chuyển vàng cũng bằng xe ba gác, chất đá lạnh lên trên như đường dây thứ nhất thực hiện.

Tính từ 16/7/2022 – 28/9/2022, đường dây của Phượng buôn lậu thành công 1.320kg vàng, trị giá hơn 1.817 tỷ đồng.

Trong số 24 bị can, có Đặng Thị Thanh Hằng (chủ tiệm vàng Phúc Hằng) có cơ sở ở Hà Nội và TPHCM, được xác định là một mắt xích của đường dây. Bị can đã xuất cảnh từ 26/9/2022 và bị truy nã, cơ quan điều tra đã tách vụ án hình sự, tiếp tục xử lý khi bắt được.

Dù vậy, cơ quan chức năng vẫn xác định, tiệm vàng Phúc Hằng không được phép kinh doanh vàng miếng, vàng thỏi, vàng nguyên liệu nhưng Hằng đã giao dịch, đặt mua vàng thỏi nhập lậu của Phụng để bán kiếm lời.

Có sự liên quan của nhân viên hàng không

Để che giấu vàng lậu, Hằng yêu cầu Phụng phải xóa hết chữ nước ngoài, thông tin trên thỏi vàng trước khi giao hàng cho nhân viên của bà ta. Sau khi thỏa thuận với Phụng, Hằng giao cho Đặng Nam Trung (em trai ruột) và Trịnh Việt Châu (con rể cũ) hoặc thông qua một số nhân viên hàng không để gửi tiền vào TPHCM đưa cho Phụng.

Nhận vàng lậu xong, người của Phụng giao cho Trung hoặc Châu hoặc gửi tiếp viên hàng không vận chuyển từ TPHCM ra Hà Nội. Từ ngày 3/8 - 28/9/2022, Hằng đã mua của Phụng 294kg vàng lậu, tổng trị giá gần 400 tỷ đồng.

Đáng chú ý, trong vụ án cơ quan tố tụng xác định nhóm đối tượng "cấu kết" cùng tiếp viên hàng không mang vàng nguyên khối từ Tân Sân Nhất ra Hà Nội. Cán bộ an ninh sân bay Tân Sơn Nhất từng phát hiện "vật phẩm kim loại hình khối" nhưng không báo cáo, xử lý.

Theo cơ quan truy tố, đây không phải vật phẩm nguy hiểm bị cấm mang lên máy bay nên không có căn cứ xử lý các cá nhân liên quan.

Cũng trong thời gian buôn lậu vàng, cơ quan truy tố xác định thường xuyên có một người Việt và một người Campuchia giao nhận xe máy chở đá lạnh cho nhau vào giờ cố định hằng ngày, thời điểm rạng sáng hoặc chập tối, tại barie cửa khẩu Chàng Riệc. Khung thời gian này thuộc trách nhiệm trực kiểm soát 9 cán bộ Đồn biên phòng Chàng Riệc. Những cán bộ này có dấu hiệu của tội "Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng" nên công an đã chuyển hồ sơ cho Bộ Quốc phòng giải quyết theo quy định.

Ngoài ra, hành vi buôn lậu vàng qua biên giới này không bị Chi cục Hải quan Cửa khẩu quốc tế Xa Mát phát hiện, tuy nhiên cơ quan điều tra cho rằng không đủ căn cứ truy cứu hình sự cán bộ hải quan liên quan.