Năm học 2024-2025 là năm khép kín chu kỳ thực hiện Chương trình giáo dục phổ thông 2018 từ lớp 1 đến lớp 12. Theo đó, năm học này, thi tuyển sinh lớp 10 Trung học phổ thông và thi tốt nghiệp Trung học phổ thông sẽ thực hiện theo Chương trình mới. Việc ban hành Quy chế thi tuyển sinh Trung học Cơ sở và tuyển sinh Trung học Phổ thông sẽ sớm hơn 3 tháng so với những năm trước, để các địa phương có căn cứ triển khai chuẩn bị cho các kỳ thi. Qua đó, tạo điều kiện thuận lợi cho nhà trường, giáo viên, học sinh trong quá trình dạy - học, ôn tập.

Theo dự thảo, dự kiến phương thức tuyển sinh Trung học Cơ sở là xét tuyển. Trường hợp trường Trung học Cơ sở có số học sinh đăng kí vào học lớp 6 nhiều hơn chỉ tiêu tuyển sinh thì được thực hiện tuyển sinh theo phương thức kết hợp xét tuyển với kiểm tra, đánh giá năng lực học sinh. Căn cứ để xét tuyển là kết quả rèn luyện và kết quả học tập các năm học chương trình giáo dục phổ thông cấp Tiểu học hoặc chương trình xóa mù chữ của đối tượng tuyển sinh, nếu lưu ban lớp nào thì lấy kết quả năm học lại của lớp đó. Sở Giáo dục và Đào tạo, cơ sở giáo dục đại học (có trường Trung học Cơ sở) hướng dẫn các trường việc tuyển sinh theo phương thức kết hợp xét tuyển với kiểm tra, đánh giá năng lực học sinh.

Đối với tuyển sinh Trung học Phổ thông, dự kiến có 3 phương thức tuyển sinh vào lớp 10 gồm: thi tuyển, xét tuyển hoặc kết hợp giữa thi tuyển và xét tuyển. Việc lựa chọn phương thức tuyển sinh thuộc thẩm quyền của địa phương. Sở Giáo dục và Đào tạo tham mưu cho UBND tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương phê duyệt và lựa chọn phương thức.

Đối với việc tổ chức thi tuyển, để đảm bảo thống nhất và đảm bảo quan điểm kỳ thi nhẹ nhàng, không gây tốn kém, dự thảo Quy chế quy định chung việc thực hiện 3 môn thi, gồm: Toán, Ngữ văn và 1 môn thi thứ ba hoặc bài thi tổ hợp do Sở Giáo dục và Đào tạo, cơ sở giáo dục đại học có trường Trung học Phổ thông lựa chọn và được công bố trước ngày 31/3 hằng năm.

Môn thi thứ ba được lựa chọn trong số các môn học có đánh giá bằng điểm số trong chương trình giáo dục phổ thông cấp Trung học Cơ sở. Việc lựa chọn môn thi thứ ba có sự thay đổi qua các năm nhằm thực hiện mục tiêu giáo dục toàn diện trong giai đoạn giáo dục cơ bản.

Bài thi tổ hợp các môn học được lựa chọn trong số các môn học có đánh giá bằng điểm số trong chương trình giáo dục phổ thông cấp Trung học Cơ sở.

Về thời gian thi, dự thảo Quy chế quy định Ngữ văn là 120 phút; Toán là 90 phút hoặc 120 phút; môn thi thứ ba là 60 phút hoặc 90 phút; bài thi tổ hợp là 90 phút hoặc 120 phút.

Nội dung thi tuyển sinh lớp 10 Trung học phổ thông nằm trong chương trình giáo dục phổ thông cấp Trung học Cơ sở, chủ yếu là chương trình lớp 9.

Dự thảo Quy chế cũng Quy định khung một số yêu cầu về việc ra đề thi, coi thi, chấm thi, phúc khảo bài thi và công bố kết quả, điểm chuẩn, chế độ tuyển thẳng, chế độ ưu tiên… để bảo đảm chất lượng, an toàn trong tổ chức kỳ thi tại các địa phương.

Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết, dự thảo Quy chế tuyển sinh Trung học Cơ sở và tuyển sinh Trung học Phổ thông được xây dựng từ 3 quan điểm, nguyên tắc cốt lõi: Thứ nhất, gọn nhẹ, không gây áp lực và tốn kém. Đây là quan điểm xuyên suốt được nhấn mạnh trong Nghị quyết 29-NQ/TW của Trung ương Đảng về đổi mới căn bản toàn diện giáo dục, đào tạo; nhất là ở nội dung về đổi mới kiểm tra đánh giá. Quan điểm này tiếp tục được thể hiện trong Kết luận số 91-KL/TW của Bộ Chính trị.

Thứ hai, phải thúc đẩy hoạt động giáo dục, đặc biệt là giáo dục toàn diện, để học sinh có đầy đủ phẩm chất và năng lực, đủ điều kiện để tiếp tục học lên Trung học Phổ thông hoặc nếu chuyển đổi phân luồng, học nghề cũng có được nền tảng về phẩm chất, năng lực để học, thực hành nghề nghiệp ngay. Ngoài ra, môn thi, phương thức tuyển sinh cũng phải gắn kết được quá trình kiểm tra, đánh giá thường xuyên với kiểm tra, đánh giá cuối kỳ; giúp học sinh có đầy đủ phẩm chất, năng lực, phù hợp với xu thế đổi mới và Chương trình giáo dục phổ thông 2018.

Thứ ba, Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành quy định khung quy chế, bảo đảm mặt bằng chung để phục vụ công tác quản lý Nhà nước trong kiểm tra, thanh tra, đánh giá; đồng thời thực hiện tốt nguyên tắc phân cấp, phân quyền, rõ thẩm quyền, trách nhiệm của các Sở Giáo dục và Đào tạo, cơ sở giáo dục đại học có trường Trung học Cơ sở, Trung học Phổ thông.

Trước khi công bố dự thảo Quy chế tuyển sinh Trung học Cơ sở và tuyển sinh Trung học Phổ thông lấy ý kiến rộng rãi xã hội, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã gửi lấy ý kiến của 63 Sở Giáo dục và Đào tạo, các trường Trung học Phổ thông trong cả nước về một số nội dung của Quy chế. Tính đến ngày 7/10/2024, đã có 63 Sở Giáo dục và Đào tạo gửi ý kiến góp ý; đã lấy ý kiến của 8.898 cơ sở giáo dục trung học tại 63 tỉnh, thành phố, trong đó có 8.267 ý kiến đồng ý với các nội dung dự thảo, chiếm 92,9%; có 631 ý kiến có đề nghị bổ sung. Có 60/63 Sở Giáo dục và Đào tạo đồng ý phương án 3 môn thi tuyển sinh vào lớp 10 Trung học Phổ thông và cho rằng điều này phù hợp thực tế và giảm áp lực.

Dự kiến Thông tư Quy chế tuyển sinh Trung học Cơ sở và tuyển sinh Trung học Phổ thông sẽ được hoàn thiện và ban hành trước 31/12/2024./.

Việt Hà