-------------------------------------

Iran bầu lãnh đạo tối cao mới

Ngày 8/3, Hội đồng chuyên gia Iran đã chính thức công bố việc bầu chọn Giáo chủ Mojtaba Khamenei, con trai của cố Đại giáo chủ Ali Khamenei, trở thành lãnh đạo tối cao thứ ba của đất nước. Quyết định này được đưa ra sau khi cố Đại Giáo chủ Ali Khamenei thiệt mạng trong các cuộc tấn công phối hợp của Mỹ và Israel vào ngày 28/2.

-------------------------------------

Israel tấn công trụ sở Lực lượng Hàng không vũ trụ IRGC

Phóng viên TTXVN tại Tel Aviv dẫn tuyên bố ngày 8/3 của Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) cho biết đã không kích trụ sở Lực lượng Hàng không vũ trụ Iran tại Tehran - cơ sở được cho là do Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) sử dụng để phát triển các hoạt động vệ tinh và công nghệ tên lửa có thể liên quan đến chương trình tên lửa đạn đạo xuyên lục địa (ICBM).

Theo IDF, mục tiêu bị tấn công bao gồm trung tâm chỉ huy không gian của IRGC - nơi điều hành và kiểm soát vệ tinh Khayyam, được phóng lên quỹ đạo vào năm 2022. Israel cho rằng cơ sở này đóng vai trò quan trọng trong hoạt động nghiên cứu, tiếp nhận dữ liệu và truyền tín hiệu cho chương trình không gian của Iran.
Giới chức Israel từ lâu đã bày tỏ lo ngại rằng công nghệ phóng vệ tinh của Iran có thể được sử dụng cho mục đích quân sự, đặc biệt là phát triển tên lửa đạn đạo tầm xa. Theo họ, những tiến bộ trong lĩnh vực này có thể giúp Tehran nâng cao năng lực phóng ICBM, đồng thời cải thiện khả năng giám sát các mục tiêu tại Israel và các quốc gia trong khu vực.

Nhiều năm qua, Israel và phương Tây coi các vụ phóng vệ tinh của Iran là mối đe dọa tiềm tàng do tính chất “lưỡng dụng” của công nghệ - vừa phục vụ mục đích dân sự, vừa có thể hỗ trợ chương trình tên lửa hoặc vũ khí hạt nhân. Cuối năm 2025, Iran đã phóng đồng loạt 3 vệ tinh do nước này tự phát triển.

Trong đợt không kích mới nhất, Không quân Israel còn tấn công hàng chục mục tiêu quân sự khác trên khắp Tehran. Theo IDF, các cuộc tấn công đã phá hủy khoảng 50 hầm chứa đạn tại một căn cứ của lực lượng an ninh nội địa Iran, cùng nhiều cơ sở của lực lượng dân quân Basij, trụ sở lực lượng an ninh nội địa và một khu phức hợp liên quan đến lực lượng lục quân của IRGC.

Trong khi đó, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cũng phát cảnh báo an toàn tới người dân Iran, cho rằng quân đội nước này đang tiến hành các hoạt động quân sự từ những khu vực đông dân cư. Theo CENTCOM, Iran đã phóng thiết bị bay không người lái (UAV) và tên lửa đạn đạo từ các địa điểm gần khu dân cư tại các thành phố như Dezful, Isfahan và Shiraz. Mỹ cảnh báo những địa điểm được sử dụng cho mục đích quân sự có thể trở thành mục tiêu hợp pháp theo luật chiến tranh.

Cùng ngày, Iran đã triển khai nhiều đợt tấn công trả đũa nhắm vào Israel, trong đó có thành phố Tel Aviv. Ít nhất 6 người đã bị thương, trong đó có 1 người nguy kịch, tại 2 điểm rơi ở miền Trung Israel sau khi Iran phóng tên lửa đạn đạo. Phía Israel cáo buộc Iran sử dụng tên lửa đạn đạo mang đầu đạn chùm.

Cũng trong ngày 8/3, Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright khẳng định Washington không có kế hoạch tấn công lĩnh vực năng lượng của Iran. Ông cho biết các vụ tấn công gần đây nhằm vào kho nhiên liệu tại Tehran là do Israel thực hiện và chỉ nhắm vào các trạm tiếp nhiên liệu địa phương.

Tuy nhiên, cuộc xung đột hiện nay đã khiến Eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển khoảng 20% lượng dầu thô và khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG) toàn cầu - gần như tê liệt. Tình trạng gián đoạn này khiến thị trường năng lượng thế giới chao đảo, khi giá dầu thô chuẩn của Mỹ (WTI) tăng tới 12% chỉ trong ngày 6/3 và tăng tổng cộng khoảng 36% trong vòng 1 tuần.