Những ngày đầu mùa hè, khi nhu cầu sử dụng điện cho sản xuất tăng cao cũng là thời điểm nhiều hệ thống điện mặt trời mái nhà phát huy hiệu quả rõ nét. Trên mái các nhà xưởng, hàng nghìn tấm pin năng lượng mặt trời hấp thụ ánh nắng để tạo ra nguồn điện phục vụ trực tiếp hoạt động sản xuất, góp phần giảm áp lực cho hệ thống điện quốc gia trong các khung giờ cao điểm.

Tại Công ty TNHH Xuất khẩu may Phú Sơn, mỗi tháng doanh nghiệp sử dụng khoảng 30 nghìn kWh điện từ điện lưới quốc gia, với chi phí hơn 70 triệu đồng. Thế nhưng, từ khi hệ thống điện mặt trời mái nhà đưa vào vận hành, doanh nghiệp chủ động hơn về nguồn điện phục vụ sản xuất đồng thời tiết giảm khoảng 30% chi phí điện năng so với trước đây.

Theo ông Nguyễn Huy Ngọc, Giám đốc Công ty TNHH Xuất khẩu may Phú Sơn, trong giai đoạn cao điểm mùa hè, khi cường độ bức xạ mặt trời tăng lên, sản lượng điện từ hệ thống sẽ tiếp tục gia tăng, chi phí sản xuất sẽ tiếp tục được giảm thêm.

Không chỉ vậy, việc đầu tư hệ thống điện mặt trời không chỉ xuất phát từ nhu cầu tiết giảm chi phí điện năng mà còn nhằm đáp ứng yêu cầu sử dụng năng lượng sạch từ các đối tác nước ngoài. “Hiện nay, nhiều khách hàng nước ngoài yêu cầu doanh nghiệp phải sử dụng năng lượng xanh trong quá trình sản xuất. Vì vậy, chúng tôi quyết định đầu tư điện mặt trời để vừa đáp ứng xu hướng thị trường, vừa giảm chi phí sử dụng điện lưới”, ông Ngọc nhấn mạnh.

Không chỉ các doanh nghiệp sản xuất, nhiều hộ kinh doanh dịch vụ trên địa bàn huyện Lục Yên , tỉnh Bắc Ninh cũng bắt đầu đầu tư điện mặt trời mái nhà nhằm chủ động nguồn điện và giảm chi phí vận hành.

Ông Nguyễn Thọ Thành, chủ một nhà hàng trên địa bàn huyện cho biết từ cuối năm 2025, gia đình đã lắp đặt hệ thống điện mặt trời công suất 15 kW kết hợp pin lưu trữ. Nhờ đó, chi phí điện giảm khoảng 3-4 triệu đồng mỗi tháng so với trước đây.

"Điều thuận lợi nhất là nguồn điện ổn định hơn. Khi xảy ra sự cố mất điện cục bộ, hệ thống pin lưu trữ vẫn có thể hỗ trợ hoạt động kinh doanh, phục vụ khách hàng. Vào mùa hè, hiệu quả của điện mặt trời càng được phát huy rõ rệt", ông Thành chia sẻ.

Theo ông Hà Minh Tuấn, Trưởng Điện lực Lục Yên, điện mặt trời mái nhà đang mang lại hiệu quả thiết thực cho cả người dân và doanh nghiệp, đặc biệt trong việc giảm chi phí điện năng và góp phần giảm áp lực cho lưới điện vào giờ cao điểm.

Thời gian qua, Điện lực Lục Yên đã tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn khách hàng tiếp cận các giải pháp điện mặt trời mái nhà; đồng thời hỗ trợ các thủ tục kỹ thuật liên quan nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp triển khai hệ thống.

"Cùng với việc hỗ trợ khách hàng phát triển điện mặt trời mái nhà, ngành điện cũng tăng cường rà soát, cải tạo lưới điện, nâng cao độ tin cậy cung cấp điện phục vụ nhu cầu sản xuất, kinh doanh và sinh hoạt của người dân", ông Hà Minh Tuấn cho biết.

Thực hiện Chỉ thị số 09/CT-TTg và Chỉ thị số 10/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường tiết kiệm điện và thúc đẩy chuyển dịch năng lượng, ngành điện đã đẩy mạnh tuyên truyền, hỗ trợ người dân và doanh nghiệp tiếp cận các mô hình điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ; đồng thời hướng dẫn các thủ tục kỹ thuật cần thiết để triển khai thuận lợi.

Theo Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ là một trong những giải pháp quan trọng nhằm sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả, thúc đẩy chuyển dịch năng lượng xanh và giảm phát thải khí nhà kính. Việc tận dụng nguồn năng lượng tái tạo tại chỗ không chỉ mang lại lợi ích cho khách hàng mà còn góp phần nâng cao hiệu quả vận hành hệ thống điện.

Bên cạnh đó, mô hình này cũng phù hợp với định hướng tăng trưởng xanh của Chính phủ và góp phần thực hiện cam kết đưa phát thải ròng về mức "0" vào năm 2050 mà Việt Nam đã đưa ra tại Hội nghị COP26.

Theo Tổng Công ty Điện lực miền Bắc (EVNNPC) , trong bối cảnh nhu cầu điện tiếp tục tăng trưởng, đặc biệt vào mùa nắng nóng, việc phát triển các nguồn điện phân tán như điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ có ý nghĩa quan trọng trong việc bổ sung nguồn điện tại chỗ và giảm áp lực cho hệ thống điện.

Đáng chú ý, khi nhiều thị trường xuất khẩu lớn ngày càng siết chặt các tiêu chuẩn về môi trường, xã hội và quản trị doanh nghiệp (ESG), việc sử dụng năng lượng tái tạo đang trở thành một tiêu chí quan trọng trong đánh giá nhà cung cấp.

Điều đó cho thấy đầu tư điện mặt trời mái nhà không còn đơn thuần là bài toán tiết kiệm chi phí điện năng. Với nhiều doanh nghiệp, đây đã trở thành một phần trong chiến lược phát triển bền vững, giúp nâng cao năng lực cạnh tranh và đáp ứng những yêu cầu mới của thị trường toàn cầu.

Từ những mái nhà xưởng tại Lục Yên đến các khu công nghiệp và cơ sở sản xuất trên cả nước, xu hướng sử dụng năng lượng sạch đang lan tỏa mạnh mẽ. Đây không chỉ là giải pháp giúp giảm chi phí sản xuất mà còn góp phần thúc đẩy quá trình chuyển đổi xanh của nền kinh tế, hướng tới mục tiêu tăng trưởng bền vững và phát triển năng lượng hiệu quả trong dài hạn./.