Chỉ trong tháng 12/2023, với con số gần 150 học sinh đang theo học tại các trường học trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh bị phát hiện có liên quan đến việc mua tiền chất trên mạng xã hội để chế tạo pháo nổ bị lực lượng chức năng phát hiện, ngăn chặn là con số báo động. Cũng trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh trong thời gian này đã có trường hợp một nam thanh niên tử vong nghi do chế tạo pháo dẫn đến phát nổ, song nhiều người không xem đó là bài học cảnh tỉnh, vẫn mê muội lao vào để tàng trữ, chế tạo và sử dụng pháo nổ.

Cụ thể, vào khoảng 20h tối 17/11, tại gia đình anh Nguyễn Trọng H., trú tại thôn 8, xã Đỉnh Bàn, huyện Thạch Hà (Hà Tĩnh) phát ra tiếng nổ lớn. Khi mọi người tiếp cận vị trí phát ra tiếng nổ là gian bếp phía sau nhà thì phát hiện 3 cháu Võ Tá Q. (SN 2008), Nguyễn Trọng H. (SN 1999) và Trần Văn H. (SN 2005) bị thương rất nặng trong tình trạng bỏng và cháy toàn thân. Các nạn nhân được đưa đến bệnh viện cấp cứu nhưng cháu Nguyễn Trọng H. đã không qua khỏi, các nạn nhân còn lại được đưa đến Bệnh viện Bỏng quốc gia Hà Nội để tiếp tục điều trị. Cơ quan chức năng vào cuộc phát hiện chất lưu huỳnh và một số chi tiết liên quan, nên xác định vụ nổ do các em này bất cẩn trong quá trình chế tạo pháo dẫn đến phát nổ.

Từ sau vụ việc xảy ra, lực lượng Công an trên địa bàn Hà Tĩnh đã tăng cường, thường xuyên phối hợp với các trường học, địa phương tổ chức tuyên truyền quy định của pháp luật về pháo nhằm nâng cao nhận thức cho mọi tầng lớp nhân dân, nhất là các em học sinh, song tình trạng các em tự chế pháo nổ vẫn xảy ra, thậm chí có chiều hướng gia tăng, nhất là dịp cận Tết Nguyên đán. Đơn cử, trong ngày 15/12, Công an các xã Cẩm Bình và Cẩm Vịnh, huyện Cẩm Xuyên phát hiện 5 em học sinh trong độ tuổi từ 12 - 14 đang có hành vi tàng trữ, sử dụng pháo nổ tự chế. Tang vật thu giữ gồm 24 quả pháo tự chế và 5 hộp nhựa chứa các chất bột có trọng lượng khoảng 1kg là nguyên liệu chế tạo pháo.

Cũng trên địa bàn huyện này, từ ngày 17 - 19/12, Công an các xã Cẩm Lĩnh, Cẩm Thành và Cẩm Lạc đã liên tiếp phát hiện, ngăn chặn 6 nam sinh đang tàng trữ, chế tạo pháo nổ. Trong đó, 2 học sinh lớp 8 tại xã Cẩm Thành đã chế tạo 14 quả pháo, 8 quả đang trong quá trình thực hiện; một nam sinh học lớp 9 tại xã Cẩm Lạc tự chế xong 39 quả pháo và bắt quả tang 2 nam sinh lớp 7 và lớp 11 đang có hành vi cuốn pháo nổ trái phép tại nhà riêng, thu giữ nhiều tang vật gồm tiền chất thuốc nổ đã được sơ chế, dây dẫn, diêm và một số thành phần để chế tạo pháo.

Trên địa bàn huyện Hương Sơn, trong tháng 12/2023, cơ quan Công an đã liên tiếp phát hiện nhiều nhóm học sinh có hành vi chế tạo pháo tập thể. Trong đó, ngày 8/12, Công an xã Sơn Kim 1 phát hiện 36 học sinh từ lớp 7 đến lớp 9 của một trường THCS trên địa bàn đang có hành vi chế tạo pháo nổ. Tuy nhiên, các em học sinh chưa kịp thực hiện thì bị Công an xã Sơn Kim 1 phát hiện, ngăn chặn kịp thời. Cũng thời gian này, Công an xã Sơn Phú, huyện Hương Sơn phát hiện 4 nam sinh là học sinh THCS trú trên địa bàn có hành vi mua các tiền chất trên mạng xã hội về chế tạo pháo nổ. Lực lượng Công an đã thu giữ 1.200 gram tiền chất thuốc nổ, 6 quả pháo tự chế và 3m dây cháy chậm.

Tại huyện Thạch Hà, từ ngày 16 - 19/12, Công an các xã trên địa bàn đã phát hiện 8 vụ, 36 học sinh các trường THCS liên quan đến hành vi chế tạo pháo nổ, thu giữ tang vật gồm 69 quả pháo thành phẩm và 4,6kg tiền chất dùng để chế tạo pháo. Dịp này, tại các địa phương như huyện Lộc Hà, Nghi Xuân, Hương Khê, Vũ Quang, Đức Thọ… lực lượng Công an các cấp cũng đã phát hiện, kịp thời ngăn chặn hàng chục vụ việc học sinh các trường học trên địa bàn đang có hành vi mua bán, chế tạo pháo nổ, với tang vật thu giữ lên đến hàng trăm quả pháo thành phẩm.

Số liệu từ Phòng Cảnh sát QLHC về TTXH Công an Hà Tĩnh cho thấy, chỉ tính riêng từ ngày 15/11/2023 đến nay, lực lượng chức năng đã phát hiện 20 vụ với gần 150 trường hợp đều ở độ tuổi học sinh vi phạm về pháo. Lực lượng Công an đã tiến hành thu giữ 71,5kg pháo, 409 quả pháo và 3,45kg thuốc pháo, 6,3kg tiền chất thuốc pháo các loại. Đây thực sự là những con số đáng báo động, bởi chỉ cần một sơ suất nhỏ trong quá trình chế tạo có thể dẫn đến những hậu quả hết sức nặng nề, nhẹ thì để lại di chứng thương tật về tay, mắt đến suốt đời, còn nặng thì tử vong, nhưng một bộ phận không nhỏ các em học sinh vẫn vô tư chế tạo “thần chết”.

Mặc dù không chỉ dịp cận Tết Nguyên đán mà xuyên suốt trong năm, thông qua lồng ghép các chương trình về vận động thu hồi vũ khí vật liệu nổ, đảm bảo trật tự ATGT, lực lượng Công an các cấp đã phối hợp với gia đình và nhà trường, triển khai đồng bộ các biện pháp phòng ngừa, ngăn chặn kết hợp tuyên truyền, vận động các em học sinh và người dân không buôn bán, vận chuyển, chế tạo pháo nổ, nhưng tình trạng này vẫn tiếp diễn.

Khi bị phát hiện, tại cơ quan Công an, các em học sinh thừa nhận đã tìm hiểu cách chế tạo pháo qua mạng xã hội và đặt mua nguyên liệu về để tự chế pháo nổ. Lực lượng Công an đã tịch thu toàn bộ tang vật, lập hồ sơ xử lý các vụ việc, đồng thời làm việc với nhà trường, phụ huynh để có biện pháp xử lý học sinh vi phạm. Để phòng ngừa, ngăn chặn thanh, thiếu niên, học sinh tàng trữ, chế tạo và sử dụng pháo nổ trái phép, thời gian qua, lực lượng Công an các huyện, Công an xã, thị trấn trên địa bàn đã phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương, ngành giáo dục và các ban, ngành, đoàn thể đẩy mạnh tuyên truyền về phòng, chống pháo nổ; tăng cường công tác nắm tình hình, phát hiện, đấu tranh quyết liệt đối với các vi phạm về pháo nổ. Ngoài việc xử lý theo quy định thì khi phát hiện các trường hợp là thanh, thiếu niên, học sinh, sinh viên vi phạm, lực lượng chức năng sẽ gửi thông báo về cho chính quyền địa phương, nhà trường và gia đình để phối hợp quản lý, giám sát và giáo dục.

Thượng tá Trần Hữu Cảnh - Trưởng Phòng Cảnh sát QLHC về TTXH Công an Hà Tĩnh cho biết, tự chế pháo nổ là hành vi ẩn họa khôn lường, dẫn đến cháy, nổ và có thể gây tử vong hoặc thương tật suốt đời cho người sử dụng. Đây là hành vi vi phạm pháp luật và ảnh hưởng đến tình hình ANTT, tiềm ẩn rất nhiều nguy hiểm đối với sức khỏe, tính mạng, tài sản của bản thân, gia đình, người vi phạm sẽ bị pháp luật xử lý nghiêm. Đối với các em học sinh, nếu vi phạm sẽ ảnh hưởng đến hồ sơ, lý lịch sau này.

Để hạn chế đến mức thấp nhất tình trạng này cũng như ngăn ngừa hậu quả xảy ra, từ nay đến Tết Nguyên đán Giáp Thìn, Công an Hà Tĩnh sẽ tiếp tục triển khai đồng bộ nhiều biện pháp nhằm nâng cao nhận thức của người dân, nhất là số học sinh, thanh, thiếu niên trên địa bàn về hiểm họa của hành vi chế tạo pháo nổ. Đồng thời, tập trung đấu tranh mạnh với các hành vi vi phạm pháp luật về pháo, kiên quyết không để xảy ra c