Với những cơ chế, chính sách mới từ Luật Thủ đô (sửa đổi) và Nghị quyết số 40/2026/NQ-HĐND của HĐND thành phố Hà Nội, Khu Công nghệ cao Hòa Lạc đang đứng trước cơ hội tạo bước chuyển mạnh mẽ, từ một khu công nghệ cao trở thành không gian hội tụ nghiên cứu, thử nghiệm, sản xuất và thương mại hóa công nghệ.

Theo kế hoạch, ngày 20/8 tới đây, Ban Quản lý các Khu công nghệ cao và khu công nghiệp thành phố Hà Nội sẽ tổ chức Hội thảo “Kết nối hệ sinh thái đổi mới công nghệ, phát triển hạ tầng nghiên cứu tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc”. Hội thảo được kỳ vọng góp phần cụ thể hóa hướng đi của Khu Công nghệ cao Hòa Lạc, với trọng tâm là kết nối hạ tầng nghiên cứu với bài toán công nghệ của doanh nghiệp.

Từ cơ chế mới đến động lực mới

Việc Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội ban hành Nghị quyết số 40 về một số cơ chế, chính sách quản lý và phát triển khu công nghệ cao được đánh giá là bước cụ thể hóa quan trọng các cơ chế đặc thù của Luật Thủ đô năm 2026 trong lĩnh vực này.

Theo ông Lê Thanh Sơn, Phó Trưởng Ban Quản lý các Khu công nghệ cao và Khu công nghiệp thành phố Hà Nội, Nghị quyết số 40 có ý nghĩa đặc biệt quan trọng khi tạo điều kiện tháo gỡ những điểm nghẽn về thủ tục, đồng thời đẩy mạnh cải cách hành chính, giảm chi phí và thời gian thực hiện thủ tục cho doanh nghiệp, qua đó tạo môi trường đầu tư minh bạch, thông thoáng và thuận lợi hơn. Nghị quyết cũng tạo cơ chế xử lý dứt điểm các dự án chậm triển khai, hạn chế tình trạng lãng phí nguồn lực.

“Trong ngắn hạn, Nghị quyết góp phần tạo niềm tin cho cộng đồng doanh nghiệp và các nhà đầu tư trong, ngoài nước; đẩy nhanh tiến độ xây dựng hạ tầng, hình thành quỹ đất sạch để sẵn sàng đón nhận các dự án công nghệ cao quy mô lớn”, ông Lê Thanh Sơn cho biết.

Những chuyển động về thu hút đầu tư đang cho thấy những tín hiệu tích cực. Trong 6 tháng đầu năm 2026, các khu công nghệ cao và khu công nghiệp của thành phố đã thu hút tổng vốn đầu tư đăng ký đạt 848,5 triệu USD, bằng 116% kế hoạch năm. Riêng Khu Công nghệ cao Hòa Lạc thu hút khoảng 297 triệu USD; trong đó, chỉ riêng tháng 6 có 2 dự án điều chỉnh tăng vốn với tổng vốn tăng thêm 259,1 triệu USD. Ban Quản lý đặt mục tiêu tiếp tục đẩy mạnh xúc tiến đầu tư, hướng tới thu hút trên 1 tỷ USD vào Khu Công nghệ cao Hòa Lạc trong năm 2026.

Tuy nhiên, thu hút đầu tư mới chỉ là một phần trong câu chuyện phát triển Hòa Lạc. Mục tiêu lớn hơn là hình thành một hệ sinh thái mà ở đó đầu tư công nghệ gắn với nghiên cứu, đào tạo, thử nghiệm và thương mại hóa.

Theo Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Trương Việt Dũng, thành phố xác định phải thay đổi về thể chế để tạo nền tảng cho sự phát triển của Khu Công nghệ cao Hòa Lạc. Trên cơ sở Luật Thủ đô sửa đổi và các quy hoạch được phê duyệt, Hà Nội định hướng Hòa Lạc trở thành một đô thị khoa học, một thành phố phát triển dựa trên công nghệ và đổi mới sáng tạo.

“Thành công hay không thành công của Khu Công nghệ cao Hòa Lạc phải là đô thị và là thành phố dựa trên công nghệ, đổi mới sáng tạo”, ông Trương Việt Dũng nhấn mạnh.

Không chỉ thu hút doanh nghiệp, phải tạo hệ sinh thái

Điểm đáng chú ý trong định hướng phát triển Hòa Lạc là sự thay đổi từ tư duy thu hút đầu tư đơn thuần sang hình thành hệ sinh thái nghiên cứu - sản xuất - thương mại.

Theo ông Trương Việt Dũng, lợi thế đặc biệt của Hòa Lạc là tại đây có sự hiện diện của cả ba chủ thể: Nhà nước thông qua Khu Công nghệ cao Hòa Lạc; doanh nghiệp, nhà đầu tư; cùng các trường đại học, trong đó có Đại học Quốc gia Hà Nội và các trường đại học khác.

“Chúng tôi sẽ cố gắng phát triển những doanh nghiệp trong trường, sản phẩm như spin-off, cho các start-up và quan trọng nhất là phải đưa sản phẩm vào thương mại hóa ra được thị trường. Ở đấy có cả sản xuất và có cả thử nghiệm thì Khu Công nghệ cao Hòa Lạc sẽ phát triển như vậy”, ông Trương Việt Dũng cho biết.

Cách tiếp cận này đặt ra yêu cầu phải tăng cường liên kết “3 nhà” - Nhà nước, nhà khoa học và doanh nghiệp. Đây cũng chính là một trong những nội dung được cụ thể hóa tại Hội thảo “Kết nối hệ sinh thái đổi mới công nghệ, phát triển hạ tầng nghiên cứu tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc” ngày 20/8.

Hội thảo được tổ chức trên tinh thần triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; các chủ trương thúc đẩy mô hình hợp tác “3 nhà”, hệ thống đổi mới sáng tạo quốc gia và khu công nghệ cao, cũng như kế hoạch của thành phố Hà Nội triển khai các nhiệm vụ của Ban Chỉ đạo 57 Thành ủy.

Nếu cơ chế, chính sách là “đường băng”, thì hạ tầng nghiên cứu và khả năng kết nối các nguồn lực chính là điều kiện để các ý tưởng công nghệ có thể cất cánh.

Đưa phòng thí nghiệm đến gần doanh nghiệp

Một trong hai trọng tâm của hội thảo ngày 20/8 là phát triển và khai thác hiệu quả hạ tầng nghiên cứu dùng chung. Đây là vấn đề có ý nghĩa thực tiễn đối với quá trình đổi mới công nghệ của doanh nghiệp.

Không phải doanh nghiệp nào cũng có đủ nguồn lực để đầu tư một hệ thống phòng thí nghiệm, thiết bị nghiên cứu và thử nghiệm hiện đại. Trong khi đó, tại các viện nghiên cứu, trường đại học và tổ chức khoa học, công nghệ lại có những thiết bị, phòng thí nghiệm cùng đội ngũ chuyên gia có thể hỗ trợ giải quyết các bài toán công nghệ cụ thể.

Vấn đề đặt ra là làm thế nào để những nguồn lực này được chia sẻ, vận hành hiệu quả và đến được với doanh nghiệp.

Theo chương trình, Phiên 1 của hội thảo sẽ tập trung vào “Hạ tầng nghiên cứu dùng chung: cơ chế và mô hình vận hành”, trong đó trao đổi về vai trò của các trung tâm nghiên cứu, thử nghiệm và phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia; thực trạng, giải pháp đối với phòng thí nghiệm dùng chung tại Hòa Lạc và góc nhìn của doanh nghiệp về đầu tư, vận hành phòng thí nghiệm.

Định hướng này cũng phù hợp với yêu cầu phát triển hạ tầng mà thành phố Hà Nội đang đặt ra cho Hòa Lạc.

Ông Trương Việt Dũng cho biết, trước đây việc đầu tư một số hạng mục như nhà chuyên gia, phòng thí nghiệm, trường học hay khu vực thí nghiệm còn gặp khó khăn do các quy định cũ. Với những cơ chế mới, thành phố có điều kiện chủ động hơn trong đầu tư hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội phục vụ Khu Công nghệ cao Hòa Lạc.

Đáng chú ý, Hà Nội đã dành nguồn lực lớn cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Theo ông Trương Việt Dũng, thành phố bố trí khoảng 9.088 tỷ đồng, tương đương 4% tổng chi ngân sách, cho các lĩnh vực này; trong đó có nguồn lực dành riêng để hỗ trợ Khu Công nghệ cao Hòa Lạc.

Nguồn lực này, nếu được kết hợp với cơ chế khai thác hạ tầng dùng chung, có thể tạo thêm dư địa để Hòa Lạc trở thành nơi các doanh nghiệp không chỉ tìm mặt bằng đầu tư, mà còn tìm được phòng thí nghiệm, chuyên gia, đối tác nghiên cứu và giải pháp công nghệ.

Hội thảo ngày 20/8 vì vậy có thể được nhìn nhận như một bước cụ thể trong quá trình hiện thực hóa định hướng phát triển Hòa Lạc thành hạt nhân của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo Thủ đô.

Chương trình được thiết kế gồm ba phiên, từ hạ tầng nghiên cứu dùng chung, đặt hàng công nghệ đến tọa đàm mở, nhằm kết nối hạ tầng nghiên cứu, cơ chế đặt hàng và nhu cầu đổi mới công nghệ thành những hướng hợp tác có khả năng triển khai.

Kết quả được kỳ vọng không chỉ là những trao đổi tại hội trường, mà là nhận diện rõ nhu cầu sử dụng hạ tầng nghiên cứu, mở ra các phương án hợp tác đầu tư và khai thác phòng thí nghiệm dùng chung, đồng thời kết nối trực tiếp bài toán của doanh nghiệp với năng lực nghiên cứu, thử nghiệm của các viện, trường và tổ chức khoa học, công nghệ./.