Bước vào giai đoạn phát triển mới với mục tiêu hiện đại hóa hạ tầng chiến lược, đẩy mạnh chuyển đổi xanh và nâng cấp chuỗi giá trị công nghiệp, Việt Nam đang đứng trước nhu cầu huy động nguồn lực đầu tư trung và dài hạn rất lớn. Nhu cầu cấp thiết đặt ra là phải mở rộng các công cụ thị trường vốn, phát huy tối đa vai trò của khu vực tư nhân và thiết lập quan hệ đối tác tài chính thực chất giữa doanh nghiệp Việt Nam và các nước; trong đó có Nhật Bản.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước gặp gỡ lãnh đạo một số tổ chức tài chính hàng đầu Nhật Bản
Chuyển dịch mô hình: Từ cung ứng vốn sang đồng hành cùng phát triển
Trong nhiều thập kỷ qua, Nhật Bản luôn là đối tác tài chính, đầu tư chiến lược của Việt Nam. Tuy nhiên, để đáp ứng khối lượng công việc khổng lồ trong giai đoạn 2026–2030 – từ hệ thống đường sắt tốc độ cao, đường sắt đô thị, cảng biển, hạ tầng năng lượng sạch đến trung tâm tài chính quốc tế – mô hình hợp tác tài chính đòi hỏi một bước chuyển biến mang tính căn bản.
Tại diễn đàn, lãnh đạo các tập đoàn tài chính lớn nhất Nhật Bản như Mizuho, MUFG, SMBC cùng các tổ chức xếp hạng tín nhiệm như R&I đã tập trung thảo luận các giải pháp cụ thể: nghiên cứu phát hành trái phiếu quốc tế (trái phiếu Samurai), mở rộng cửa ngõ tiếp cận dòng tiền từ các nhà đầu tư tổ chức toàn cầu, hỗ trợ xây dựng Trung tâm Tài chính quốc tế tại Việt Nam và chia sẻ cấu trúc tài chính hỗn hợp (kết hợp công – tư) cho các dự án hạ tầng giao thông, năng lượng.
Theo Bộ trưởng Bộ Tài chính Việt Nam Ngô Văn Tuấn, Việt Nam chủ trương huy động vốn phải đi đôi với sử dụng hiệu quả và quản trị rủi ro; đồng thời cam kết các cơ quan quản lý sẵn sàng nghiên cứu, tạo cơ chế thuận lợi nhất để các định chế tài chính Nhật Bản kết nối trực tiếp với các dự án và doanh nghiệp Việt Nam.
Sáng kiến "Hành lang tài chính" và trợ lực cho kinh tế tư nhân
Lãnh đạo các định chế tài chính, nhà đầu tư và doanh nghiệp hàng đầu Nhật Bản khuyến nghị nhằm tiếp tục phát triển thị trường vốn, Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam; nâng cao năng lực quản trị, chất lượng dịch vụ tài chính và kết nối các định chế, nhà đầu tư Nhật Bản với những cơ hội đầu tư dài hạn tại Việt Nam.
Một trong những điểm nhấn đáng chú ý tại diễn đàn là định hướng khơi thông nguồn lực cho khu vực kinh tế tư nhân – động lực quan trọng nhất của nền kinh tế.
Phát biểu tại phiên thảo luận của các doanh nghiệp Việt Nam, ông Ngô Chí Dũng, Chủ tịch Hội đồng Quản trị Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank) – định chế tư nhân duy nhất trong nhóm dẫn đầu có sự đồng hành của cổ đông chiến lược nước ngoài – đã nêu bật vai trò sống còn của việc hỗ trợ khu vực tư nhân, đặc biệt là các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME).
Theo ông Ngô Chí Dũng, các tập đoàn lớn giữ vai trò dẫn dắt, nhưng một nền kinh tế muốn vận hành an toàn, bền vững và chống chịu tốt trước các biến động thì cần một khu vực tư nhân rộng lớn và năng động. Để hiện thực hóa mục tiêu này, cộng đồng doanh nghiệp vừa và nhỏ đang rất cần được tiếp cận đồng thời ba yếu tố cốt lõi: nguồn vốn dài hạn, năng lực quản trị chuẩn mực và thị trường quốc tế.
Từ thực tiễn hợp tác, đại diện VPBank đã đề xuất hai bên nghiên cứu xây dựng “Hành lang tài chính Việt Nam – Nhật Bản cho doanh nghiệp tư nhân và doanh nghiệp vừa và nhỏ”, tập trung vào ba hướng trọng tâm: Phát triển tài chính chuỗi cung ứng; kết nối nguồn vốn dài hạn và kết nối toàn diện về thị trường, công nghệ và cơ hội đầu tư.
Kiến tạo môi trường đầu tư minh bạch, an toàn
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu tại buổi gặp gỡ lãnh đạo một số tổ chức tài chính hàng đầu Nhật Bản
Phát biểu tại cuộc gặp gỡ, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh, quan hệ đối tác chiến lược toàn diện đang mở ra những cơ hội hợp tác sâu rộng hơn. Nếu trong những thập kỷ qua, hợp tác tài chính Việt Nam - Nhật Bản đã góp phần xây dựng những công trình quan trọng, thì trong những thập kỷ tới, hai nước cần cùng nhau phát triển những phương thức huy động vốn hiện đại, kiến tạo những công trình hạ tầng chiến lược và những năng lực cạnh tranh mới cho tương lai.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nêu rõ, Việt Nam mong muốn các ngân hàng, công ty chứng khoán, quỹ đầu tư, tổ chức bảo hiểm và các định chế tài chính Nhật Bản tăng cường hợp tác với Việt Nam trong phát triển hạ tầng thị trường, những công cụ tài chính hiện đại, các sản phẩm đầu tư dài hạn và năng lực quản trị rủi ro. Khuyến khích nghiên cứu khả năng tham gia tư vấn, thu xếp và đầu tư vào các công cụ huy động vốn quốc tế phù hợp của Chính phủ và doanh nghiệp Việt Nam.
Đề nghị, tăng cường kết nối thị trường tài chính hai nước và khu vực, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm mong muốn Trung tâm Tài chính quốc tế trở thành nền tảng kết nối các dòng vốn đầu tư, phát triển sản phẩm tài chính, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và nâng cao năng lực hội nhập của nền kinh tế. Hai bên có thể tăng cường hợp tác trong các lĩnh vực tài trợ thương mại, thị trường vốn, quản lý tài sản, tài chính xanh, phát triển công nghệ tài chính và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao; góp phần kết nối nguồn vốn từ Nhật Bản và thị trường tài chính quốc tế với những cơ hội đầu tư tại Việt Nam và khu vực.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm mong muốn các đối tác Nhật Bản cùng Việt Nam nghiên cứu, lựa chọn những dự án có tiềm năng hợp tác, phát huy thế mạnh bổ trợ của hai bên, hướng tới hình thành những công trình hạ tầng hiện đại, hiệu quả, tiếp nối những biểu tượng hợp tác đã được vun đắp trong hơn nửa thế kỷ qua; mở rộng hợp tác tài chính xanh, tài chính bền vững, thúc đẩy chuyển đổi năng lượng và nâng cấp chuỗi giá trị công nghiệp.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định, Việt Nam cam kết tiếp tục giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm kỷ luật tài khóa, hoàn thiện thể chế, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh; xây dựng thị trường tài chính minh bạch, hiện đại, an toàn và có khả năng dự báo cao.
Việt Nam nhất quán bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của các nhà đầu tư; tạo điều kiện thuận lợi để các định chế tài chính, doanh nghiệp quốc tế đầu tư, kinh doanh hiệu quả và lâu dài, trên cơ sở tuân thủ pháp luật, cạnh tranh bình đẳng và hài hòa lợi ích các bên./.