Theo đó, về giải pháp giảm số lượng tàu du lịch, cơ chế thay thế tàu vỏ gỗ nhằm đảm bảo an toàn và giảm tác động đến di sản bằng các văn bản hành chính tạo ra tình trạng độc quyền cho nhóm chủ tàu hiện hữu; chưa khuyến khích được doanh nghiệp đầu tư phương tiện mới, nâng cao năng lực, chất lượng dịch vụ, đa dạng hóa sản phẩm.

Theo phương án cũ, với tàu tham quan, 1 tàu vỏ gỗ được thay thế bằng 1 tàu đóng mới bằng vỏ thép hoặc vật liệu tương đương. Với tàu lưu trú, 1 tàu vỏ gỗ được thay thế bằng 1 tàu đóng mới bằng vỏ thép hoặc vật liệu tương đương, không tăng số giường; khuyến khích thay thế từ 2 tàu trọng tải nhỏ bằng tàu có trọng tải lớn hơn nhưng không quá 30% tổng số giường các tàu được thay thế; chưa có hướng dẫn thay thế gộp nhiều tàu tham quan, lưu trú.

Các quy định cũ này chưa khuyến khích các chủ tàu vỏ gỗ tích cực thay gộp để tăng chất lượng, an toàn và giảm số lượng tàu tham quan (tỷ lệ thay thế còn thấp đạt 33%). Do việc hạn chế nêu trên, một số tàu tại Quảng Ninh đã sang khu vực Hải Phòng để đóng mới các tàu du lịch. 

Do đó, để đảm bảo phù hợp với quy định, UBND tỉnh Quảng Ninh đề xuất xem xét không ban hành các văn bản hạn chế số lượng tàu du lịch hoạt động trên địa bàn tỉnh, chỉ thực hiện biện pháp điều tiết số tàu du lịch hoạt động trong vùng lõi di sản vịnh Hạ Long phù hợp với sức tải tại các điểm du lịch, không cần ban hành kế hoạch phát triển tàu du lịch.

Tuy nhiên, đề xuất này cũng làm dấy lên lo ngại về nguy cơ phát triển ồ ạt, cạnh tranh không lành mạnh và áp lực lên vùng lõi di sản. Nhiều ý kiến cho rằng, cần có lộ trình rõ ràng, gắn với tiêu chí phân hạng và kiểm soát chặt chẽ để đảm bảo phát triển du lịch bền vững.

Ông Trần Văn Hồng, Chi hội trưởng Chi hội Tàu du lịch Hạ Long, cho rằng quy định mở cửa biển sẽ tạo điều kiện cho du khách thuận tiện đi lại. Tuy nhiên việc mở cửa ồ ạt, tăng số lượng tàu nhưng thiếu hạ tầng du lịch, bến bãi... sẽ tiềm ẩn rủi ro trong vận hành, gây mất an toàn cho du khách. Nếu công tác quản lý không tốt cũng sẽ gây tình trạng cạnh tranh quá mức giữa các đội tàu tham gia dịch vụ trên Vịnh. 

Việc đề xuất cho phép phát triển thêm các tàu du lịch mới cũng có nhiều bất cập như: Chủ tàu mới có thể sẽ mất thêm chi phí khi ký hợp đồng neo đậu với chủ cảng, bến do cạnh tranh về neo đậu; chủ tàu sẽ giữ lại tàu cũ để hoạt động và đóng thêm tàu mới nếu có điều kiện; công tác quản lý, điều tiết hoạt động theo sức tải du lịch tại các điểm đến sẽ khó khăn hơn; tăng áp lực trong vùng lõi di sản khi tàu du lịch có quy mô lớn hoạt động và tàu du lịch tại vịnh Bái Tử Long, vịnh Lan Hạ (Hải Phòng) có nhu cầu sang hoạt động tại vịnh Hạ Long; ảnh hưởng nhất định đến các hoạt động kinh doanh của các cơ sở lưu trú, dịch vụ du lịch trên bờ; có thể xảy ra tình trạng cung vượt cầu, cạnh tranh không lành mạnh, lãng phí nguồn lực đầu tư; hạn chế việc phát triển nhanh tàu du lịch tại các khu vực ngoài vùng lõi của di sản.

Ông Trịnh Đức Thuận - Phó Trưởng ban dự án, Công ty TNHH Vận tải Việt Thuận chia sẻ: "Doanh nghiệp gặp nhiều khó khăn sau dịch và bão, hiện đang vực dậy đầu tư để phát triển thêm tàu chất lượng. Nếu không kiểm soát số lượng tàu sẽ dẫn đến tình trạng cạnh tranh không lành mạnh, phá giá, quá tải dịch vụ và khó kiểm soát. Do đó cần có lộ trình, kế hoạch và ưu tiên xây dựng bộ tiêu chí phân hạng tàu du lịch, gắn với quyền ưu tiên hoạt động, điểm neo đậu, khung giờ tham quan.

Đồng tình với quan điểm trên, ông Đoàn Văn Dũng - Phó Chủ tịch thường trực, Hiệp hội Du lịch tỉnh Quảng Ninh chia sẻ: "Chúng tôi cũng chia sẻ với các chủ tàu du lịch hiện tại, họ đa phần đều phải vay ngân hàng để đóng tàu. Việc phát triển thêm tàu du lịch trên vịnh Hạ Long cần cân đối, hài hòa với bảo vệ thiên nhiên, môi trường vịnh Hạ Long, đảm bảo phát triển bền vững. Những tàu nào cần đóng mới, thay thế thì phải thay thế. Tập trung nâng cao chất lượng tàu du lịch, cung cách phục vụ của nhân viên mới là điều cốt lõi"./.