Tài nguyên cho phát triển du lịch bền vững

Với hơn 2.000 hòn đảo lớn nhỏ, đường bờ biển dài 250km, hệ sinh thái rừng nguyên sinh, vườn quốc gia và các vùng lõi đa dạng, Quảng Ninh là một trong số ít địa phương sở hữu cả ba dạng địa hình biển – rừng – núi. Những vùng như rừng ngập mặn Đồng Rui (Tiên Yên), vườn quốc gia Bái Tử Long, núi thiêng Yên Tử, hồ Yên Trung, hay khu bảo tồn Lục Hồn (Bình Liêu) đều là các địa điểm có giá trị sinh thái và du lịch cao, thu hút lượng lớn du khách yêu thiên nhiên, thích trải nghiệm.

Không chỉ dừng ở vẻ đẹp cảnh quan, Quảng Ninh còn là nơi cư trú lâu đời của cộng đồng dân tộc thiểu số như Dao, Tày, Sán Chỉ, Sán Dìu… với đời sống văn hóa phong phú, lễ hội đặc trưng và các nghề thủ công truyền thống. Đây chính là nền tảng để tỉnh định hướng phát triển du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng và du lịch trải nghiệm theo chiều sâu, góp phần giảm tải cho các điểm đến du lịch đại chúng như Hạ Long, Bãi Cháy.

Theo quy hoạch phát triển tỉnh Quảng Ninh giai đoạn  2021–2030, tầm nhìn đến 2050, phát triển du lịch sinh thái và du lịch cộng đồng là một trong những trọng tâm chiến lược, gắn với bảo tồn đa dạng sinh học và phát triển kinh tế xanh.

Nỗ lực xanh hóa ngành du lịch

Tại Bình Liêu, hoạt động du lịch cộng đồng gắn với văn hóa Dao, Tày, Sán Chỉ đã thu hút du khách đến với các trải nghiệm như chinh phục các đỉnh núi, săn mây, ngắm hoa sở, hay mùa lúa trên ruộng bậc thang. Những hoạt động này giúp người dân có thêm thu nhập, đồng thời góp phần giữ gìn nét văn hóa bản địa.

Tại Đông Triều, mô hình du lịch làng quê kết hợp nông nghiệp – văn hóa mang đến những trải nghiệm gần gũi, như làm ruộng, xem múa rối nước. Mô hình này vừa tạo sinh kế cho người dân, vừa giới thiệu nét đặc trưng vùng đồng bằng Bắc Bộ tới khách du lịch.

Ở vùng biển đảo, Cô Tô là địa phương tiên phong với mục tiêu xây dựng đảo không rác thải nhựa. Chính quyền kết hợp với các tổ chức quốc tế tổ chức tập huấn cho người dân về phân loại rác, bảo tồn rạn san hô, phát triển homestay thân thiện môi trường.

Ngay tại Vịnh Hạ Long, các hoạt động hướng tới du lịch xanh cũng đang được triển khai. Một số chủ tàu đã chuyển sang sử dụng vật liệu thân thiện môi trường; các quy định về quản lý chất thải, tiết kiệm năng lượng cũng dần được áp dụng nghiêm ngặt hơn. Đây là nỗ lực nhằm nâng cao chất lượng dịch vụ đồng thời giảm tác động tới môi trường tại điểm đến trọng điểm.

 Chiến lược cho du lịch bền vững

 Trong bối cảnh biến đổi khí hậu, khủng hoảng đa dạng sinh học và sự thay đổi hành vi của du khách hậu đại dịch, “du lịch xanh” không còn là lựa chọn mang tính xu hướng, mà trở thành chiến lược sống còn của các điểm đến. Với lợi thế tài nguyên, sự chủ động của chính quyền và cộng đồng địa phương ngày càng có tiếng nói, Quảng Ninh đang đi đúng hướng.

Tuy nhiên, để trở thành hình mẫu du lịch xanh thực thụ, tỉnh cần kiên định với các nguyên tắc cốt lõi: không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng, lấy con người làm trung tâm, và lấy văn hóa bản địa làm hồn cốt. Phát triển du lịch xanh là một hành trình dài, đòi hỏi sự đồng thuận và cam kết lâu dài của nhiều bên. Nhưng đó cũng là cách để Quảng Ninh giữ được giá trị di sản, bản sắc và sức sống – không chỉ cho hôm nay, mà cho cả tương lai.