Nền tảng quy hoạch làm trục phát triển

Trước thời điểm sáp nhập, 7/7 xã của Đông Anh đều đạt chuẩn NTM nâng cao, trong đó 4/7 xã đạt NTM kiểu mẫu. Sau khi thành lập đơn vị hành chính mới, địa phương hoàn thành 31/31 tiêu chí xã thành phường và 15/15 đề án thành phần. Điều này cho thấy việc xây dựng NTM không chỉ dừng ở mục tiêu “đạt”, mà phải đi vào thực chất, hướng vào chất lượng phục vụ người dân.

Một điểm nổi bật là Đông Anh đặt quy hoạch lên hàng đầu nhằm tránh phát triển chắp vá. Địa phương hiện có 6/6 đồ án quy hoạch phân khu đô thị và 27/29 đồ án chi tiết khu dân cư được phê duyệt. Phát triển đô thị đi đôi với bảo tồn di sản cũng là định hướng xuyên suốt, thể hiện ở việc giữ gìn giá trị của Cổ Loa và Lại Đà khi cấu trúc dân cư thay đổi.

Chủ tịch UBND xã Đông Anh Nguyễn Văn Thiềng cho biết, quá trình thực hiện NTM nâng cao, kiểu mẫu được triển khai bài bản với thứ tự ưu tiên rõ ràng: chỉnh trang giao thông nông thôn, mở rộng ngõ xóm, kè ao hồ, trồng cây xanh, bố trí bãi đỗ xe tĩnh. Đặc biệt, hệ thống chiếu sáng LED được phủ kín 100% tuyến đường, giúp nâng tiêu chuẩn an toàn và trật tự đô thị. Công tác kiểm soát trật tự xây dựng được duy trì như một “kỷ luật vận hành”, giữ vững các tiêu chí sau khi hoàn thành NTM.

Hạ tầng đồng bộ - Diện mạo mới của một vùng ven đô

Hạ tầng giao thông, môi trường và thiết chế công cộng đồng loạt được nâng cấp đã tạo nên một diện mạo mới cho xã Đông Anh. Nhà văn hóa và sân chơi được xây dựng tại 100% thôn, làng, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt cộng đồng, thể thao và học tập pháp luật của người dân. Mô hình phân loại rác tại nguồn thu hút trên 70% hộ gia đình – một chỉ báo quan trọng về sự chuyển biến trong ý thức môi trường.

 “Đường sáng, ngõ thông, nhà văn hóa hoạt động đều. Khi kiến nghị về hạ tầng, bộ phận tiếp nhận phản hồi nhanh hơn trước. Người dân thấy rõ vai trò của mình trong việc giữ gìn môi trường, đặc biệt là phân loại rác” - Ông Nguyễn Viết Tú, người dân xã Đông Anh nhận xét.

Những nỗ lực này không tách rời các chính sách an sinh. Từ năm 2020, xã không còn hộ nghèo, hiện chỉ còn 146 hộ cận nghèo. Chủ tịch UBND xã Nguyễn Văn Thiềng cho biết địa phương quán triệt nguyên tắc “rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ quy trình, rõ hiệu quả”; cải cách hành chính gắn với chuyển đổi số, đo lường mức độ hài lòng của người dân. Tỷ lệ giải quyết đơn thư đạt trên 96% – một con số phản ánh trực tiếp kỷ cương điều hành.

Chị Trần Thu Hương, người dân tại xã, chia sẻ: “Hạ tầng và thủ tục ổn định giúp kinh doanh dễ hơn. Trẻ em có nơi sinh hoạt, người lớn tuổi có không gian thể thao; khi cần giấy tờ, dịch vụ trực tuyến giảm thời gian đi lại”.

Động lực từ kinh tế - xã hội và đầu tư công

Bên cạnh nâng cấp hạ tầng, Đông Anh đẩy mạnh phát triển kinh tế theo hướng cân bằng hơn giữa nông nghiệp, thương mại – dịch vụ và công nghiệp. Từ 2020 đến 2025, địa phương triển khai 1.125 dự án đầu tư công, tổng mức 48.979 tỷ đồng, ưu tiên các tuyến kết nối hạ tầng khung và các chương trình “Sáng – xanh – sạch – đẹp”.

Tốc độ tăng trưởng kinh tế duy trì ở mức cao. Thu nhập bình quân năm 2025 đạt 92,5 triệu đồng/người, tăng gần 50% so với năm 2020. Nông nghiệp chuyển hướng sang mô hình sinh thái, ứng dụng công nghệ và tiêu chuẩn chất lượng như VietGAP, GlobalGAP; các sản phẩm OCOP được nâng giá trị nhờ công nghệ và truy xuất nguồn gốc.

Cùng với đó, không gian di sản - đặc biệt là Cổ Loa và làng cổ Lại Đà - tiếp tục được bảo tồn trong tiến trình đô thị hóa. Đây được coi là “yếu tố bản sắc” cần gìn giữ để Đông Anh phát triển hài hòa giữa truyền thống và hiện đại.

Từ nông thôn kiểu mẫu đến đô thị văn minh

Ngày 1/7/2025, xã Đông Anh mới được thành lập theo mô hình chính quyền hai cấp, hợp nhất diện tích và dân cư của nhiều địa phương: Cổ Loa, Đông Hội, Mai Lâm, phần lớn Uy Nỗ, Việt Hùng, Dục Tú, Xuân Canh; một phần thị trấn Đông Anh và các xã Vĩnh Ngọc, Tiên Dương, Liên Hà, Tàm Xá. Với diện tích 48,68 km² và hơn 118.000 dân, đây là một trong những xã có quy mô lớn nhất của Thủ đô.

Việc hoàn thành 31/31 tiêu chí xã thành phường là bước đi cần thiết để chuyển trạng thái quản trị sang tiêu chuẩn đô thị. Bí thư Đảng ủy xã Đông Anh Nguyễn Anh Dũng nhìn nhận: “Mục tiêu của chúng tôi là đưa các bộ tiêu chí trở thành chuẩn mực phục vụ nhân dân. Hoàn thành các tiêu chí là kết quả về mặt thủ tục, nhưng quan trọng hơn, đó là bài kiểm tra năng lực quản trị và tinh thần trách nhiệm của cả hệ thống chính trị”.

Đông Anh xác định không phát triển nóng bằng mọi giá. Thay vào đó, địa phương kiên trì định hướng phát triển hài hòa giữa tốc độ tăng trưởng, chất lượng sống và bảo tồn bản sắc. Kinh tế tư nhân tiếp tục là lực lượng tiên phong; nông nghiệp sinh thái được đẩy mạnh; các thiết chế văn hóa – thể thao trở thành điểm tựa đời sống cộng đồng.

Hướng tới đô thị văn minh phía Bắc Thủ đô

Từ nền tảng NTM nâng cao, hạ tầng đồng bộ và tầm nhìn quy hoạch rõ ràng, Đông Anh đang tiến từng bước vững chắc tới mục tiêu trở thành phường trong thời gian gần. Song song với đô thị hóa, địa phương vẫn kiên trì giữ gìn giá trị truyền thống – yếu tố quan trọng để hình thành bản sắc của một đô thị hiện đại nhưng không đánh mất dấu ấn vùng đất địa linh nhân kiệt.

 “Mục tiêu là bảo đảm tính liên tục khi chuyển trạng thái quản trị sang tiêu chuẩn đô thị, không để đứt gãy ở cơ sở” - Bí thư Đảng ủy xã Nguyễn Anh Dũng nhấn mạnh.

Với chiến lược rõ ràng và sự tham gia chủ động của người dân, Đông Anh đang cho thấy một mô hình phát triển cân bằng - nơi đô thị hóa được triển khai dựa trên nền tảng vững chắc của nông thôn mới nâng cao và hệ thống quản trị hướng về phục vụ nhân dân.

---

Thông tin có sự phối hợp với Văn phòng Điều phối Chương trình Xây dựng Nông thôn mới Thành phố Hà Nội.