Luật Chuyển đổi số 2025: Bật “công tắc” cho cuộc đua số hóa toàn quốc

Ngày 11/12/2025, tại Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV đã chính thức thông qua Dự án Luật Chuyển đổi số. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm tạo hành lang pháp lý đồng bộ cho lĩnh vực chuyển đổi số. Luật Chuyển đổi số của Việt Nam được đánh giá là một Luật khung đặc biệt và tiên phong trên thế giới vì nó tạo ra khuôn khổ pháp lý toàn diện, thống nhất cho quốc gia số, xử lý những vấn đề mới mẻ về chính phủ số, kinh tế số, xã hội số. Cùng với đó, Luật thiết lập cơ chế quản trị chuyển đổi số quốc gia, điều mà chưa quốc gia nào có một đạo luật tương tự bao quát toàn diện như vậy. Luật Chuyển đổi số có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2026.

Luật Chuyển đổi số 2025: Bật “công tắc” cho cuộc đua số hóa toàn quốc

Ngày 11/12/2025, tại Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV đã chính thức thông qua Dự án Luật Chuyển đổi số. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm tạo hành lang pháp lý đồng bộ cho lĩnh vực chuyển đổi số. Luật Chuyển đổi số của Việt Nam được đánh giá là một Luật khung đặc biệt và tiên phong trên thế giới vì nó tạo ra khuôn khổ pháp lý toàn diện, thống nhất cho quốc gia số, xử lý những vấn đề mới mẻ về chính phủ số, kinh tế số, xã hội số. Cùng với đó, Luật thiết lập cơ chế quản trị chuyển đổi số quốc gia, điều mà chưa quốc gia nào có một đạo luật tương tự bao quát toàn diện như vậy. Luật Chuyển đổi số có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2026.

*Tạo sự liên kết các luật chuyên ngành về chuyển đổi số

Báo cáo tại Kỳ họp Quốc hội, đánh giá về Luật Chuyển đổi số, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng cho biết, Luật gồm 8 chương, 48 điều, quy định về nguyên tắc, chính sách, cơ chế điều phối và trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân trong hoạt động chuyển đổi số; làm rõ các nội dung trọng tâm về chính phủ số, kinh tế số và xã hội số. Luật Chuyển đổi số là luật khung, quy định các nguyên tắc chung về chuyển đổi số; các nguyên tắc thiết kế và kiến trúc số; yêu cầu tối thiểu đối với các hệ thống số; trách nhiệm của các chủ thể tham gia; cơ chế điều phối và các biện pháp thúc đẩy nhằm đảm bảo mọi hoạt động chuyển đổi số trên phạm vi toàn quốc diễn ra thống nhất, an toàn và hiệu quả.

Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng giải trình, làm rõ một số vấn đề đại biểu Quốc hội nêu. Ảnh: An Đăng – TTXVN

Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng giải trình, làm rõ một số vấn đề đại biểu Quốc hội nêu. Ảnh: An Đăng – TTXVN

Luật Chuyển đổi số nhằm tạo ra sự liên kết các luật chuyên ngành về chuyển đổi số để tạo ra một chỉnh thể thống nhất, liên thông, toàn diện, an toàn và hiện đại về một quốc gia số, không can thiệp vào bên trong các luật chuyên ngành. Luật cũng tháo gỡ các khó khăn chung về chuyển đổi số của các bộ, ngành, địa phương, nhất là cơ chế tài chính. Luật Chuyển đổi số được xây dựng nhằm tạo khung pháp lý thống nhất cho chuyển đổi số quốc gia, bảo đảm chuyển đổi số đúng hướng, an toàn, hiệu quả, khắc phục tình trạng "cát cứ" số, manh mún số, chia cắt nền tảng, tạo ra môi trường cho đổi mới sáng tạo, thúc đẩy Chính phủ số, kinh tế số và xã hội số.

Theo Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng, Luật Chuyển đổi số tập trung xử lý một số nội dung chính: Hình thành khung pháp lý thống nhất để hình thành một quốc gia số; cơ chế pháp lý cho Chính phủ số, kinh tế số và xã hội số; xác lập cấu trúc quản trị quốc gia thống nhất về chuyển đổi số; luật hóa các cơ chế, nguồn lực tài chính, nhân lực số cho chuyển đổi số; quy định các cơ chế đánh giá định kỳ, công khai các chỉ số chuyển đổi số. Luật cũng chính thức hóa việc ban hành chương trình chuyển đổi số quốc gia, khung kiến trúc tổng thể quốc gia số, khung quản trị dữ liệu, khung năng lực số, bộ chỉ số đo lường chuyển đổi số quốc gia. Bộ trưởng nhấn mạnh, chuyển đổi số không chỉ là công nghệ, đó là cải cách, là đổi mới và tạo động lực tăng trưởng mới và chuyển đổi số là nền tảng để đất nước tiến nhanh, khai thác cơ hội từ không gian số, đồng thời bảo đảm an toàn, bền vững và bao trùm số.

Đại biểu Quốc hội Thành phố Hồ Chí Minh Phạm Trọng Nhân phát biểu. Ảnh: An Đăng - TTXVN

* Lấy người sử dụng làm trung tâm

Luật Chuyển đổi số được xây dựng trên quan điểm lấy người sử dụng làm trung tâm, coi đây là nền tảng cho mọi hoạt động số hóa.

Người sử dụng được đặt ở vị trí trung tâm trong quá trình thiết kế hệ thống số, bảo đảm tính thuận tiện, dễ tiếp cận, dễ dùng, phù hợp với nhiều nhóm đối tượng, bao gồm người yếu thế và các nhóm đối tượng dễ bị tổn thương.
Để bảo đảm hiệu quả triển khai, Luật Chuyển đổi số quy định, cơ quan quản lý nhà nước về chuyển đổi số có trách nhiệm xây dựng và công bố bộ chỉ số đánh giá mức độ chuyển đổi số thống nhất, xây dựng, quản lý, vận hành nền tảng thống kê, đo lường, giám sát, đánh giá triển khai chuyển đổi số; định kỳ hằng năm tổ chức đánh giá mức độ chuyển đổi số của quốc gia, các bộ, ngành, địa phương; kết quả đánh giá được công bố công khai và là căn cứ xếp hạng, khen thưởng, điều chỉnh chính sách, ưu tiên bố trí kinh phí cho các cơ quan, địa phương.

Đại biểu Quốc hội thành phố Hải Phòng Nguyễn Thị Việt Nga phát biểu. Ảnh: An Đăng – TTXVN

* Quyết tâm đưa Luật vào cuộc sống

Ngay sau khi Luật được thông qua, Chính phủ đã ban hành Quyết định số 268/QĐ-TTg ngày 12/2/2026 ban hành Kế hoạch triển khai thi hành Luật Chuyển đổi số, xác định rõ nhiệm vụ, tiến độ và trách nhiệm của các cơ quan liên quan trong tổ chức thực hiện.

Kế hoạch được xây dựng theo nguyên tắc “6 rõ”: Rõ người, rõ việc, rõ thẩm quyền, rõ trách nhiệm, rõ thời gian và rõ kết quả, nhằm bảo đảm việc triển khai Luật minh bạch, đồng bộ và hiệu quả. Cách tiếp cận này cho thấy việc triển khai Luật không chỉ dừng ở định hướng chính sách, mà được cụ thể hóa thành các nhiệm vụ rõ ràng, gắn với trách nhiệm của từng cơ quan, qua đó nâng cao tính khả thi và hiệu quả trong tổ chức thực hiện.

Theo dự thảo Nghị định trên, từ năm 2026 và các năm tiếp theo, Bộ Khoa học và Công nghệ cùng các bộ, ngành, địa phương sẽ tổ chức rà soát, đánh giá các chiến lược, chương trình, đề án và dự án chuyển đổi số đang triển khai, từ đó điều chỉnh hoặc bổ sung các nhiệm vụ mới để phù hợp với quy định của Luật.

Các bộ, ngành và địa phương cũng được yêu cầu lồng ghép việc triển khai Luật vào chương trình, kế hoạch phát triển của mình, bảo đảm chuyển đổi số trở thành một phần cấu thành của quá trình quản lý, cung cấp dịch vụ và phát triển kinh tế - xã hội. Việc lồng ghép góp phần đưa chuyển đổi số trở thành nội dung xuyên suốt trong hoạt động quản lý và phát triển, thay vì là một nhiệm vụ riêng biệt, qua đó nâng cao hiệu quả tổng thể của quá trình chuyển đổi số.

Bộ Khoa học và Công nghệ được giao chủ trì kiểm tra, giám sát, đôn đốc việc thực hiện Luật, đồng thời theo dõi, đánh giá kết quả triển khai và báo cáo Thủ tướng Chính phủ hằng năm, nhằm bảo đảm việc thực thi Luật diễn ra đúng tiến độ và đạt hiệu quả.

Việc khẩn trương xây dựng các văn bản hướng dẫn và chuẩn bị các điều kiện triển khai cho thấy quyết tâm đưa Luật Chuyển đổi số vào cuộc sống ngay khi có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, từ đó, tạo nền tảng pháp lý vững chắc để thúc đẩy phát triển kinh tế số, nâng cao hiệu quả quản trị quốc gia và mở ra không gian phát triển mới trong giai đoạn tới.

Theo Chuyên trang Chính sách và Cuộc sống của Thông tấn xã Việt Nam, cùng với việc triển khai Luật Chuyển đổi số có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, nhiều văn bản quy phạm pháp luật, chiến lược, tiêu chuẩn và hướng dẫn quan trọng đã được ban hành, góp phần hoàn thiện thể chế, tạo nền tảng để thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện trên phạm vi cả nước.

Cụ thể, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 224/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Chuyển đổi số. Nghị định có hiệu lực đồng thời với Luật Chuyển đổi số từ ngày 1/7/2026, tạo hành lang pháp lý thống nhất, đồng bộ cho hoạt động chuyển đổi số. Nghị định tập trung vào 5 nhóm nội dung trọng tâm gồm: Triển khai chuyển đổi số toàn diện; phát triển dịch vụ công trực tuyến chủ động; phát triển nền tảng số; thúc đẩy kinh tế số; phát triển xã hội số. Đây là cơ sở quan trọng để các bộ, ngành, địa phương tổ chức triển khai Luật một cách đồng bộ, thống nhất trên phạm vi toàn quốc.

Thủ tướng Chính phủ cũng ban hành Chiến lược quốc gia về chuyển đổi số giai đoạn 2026-2030, định hướng đến năm 2045 theo Quyết định số 1266/QĐ-TTg. Chiến lược xác định mục tiêu đưa chuyển đổi số trở thành động lực quan trọng của phát triển đất nước và quản trị quốc gia; hướng tới xây dựng Việt Nam trở thành quốc gia số phát triển vào năm 2045.
Thủ tướng Chính phủ cũng đã ký ban hành Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số theo Quyết định số 1425/QĐ-TTg. Đây là lần đầu tiên Việt Nam có một Khung kiến trúc thống nhất ở cấp quốc gia, định hướng tổng thể cho việc xây dựng, phát triển và vận hành quốc gia số trên phạm vi toàn bộ hệ thống chính trị.

Cũng theo Quyết định số 1132/QĐ-TTg về tiêu chí, danh mục nền tảng số dùng chung quốc gia, danh mục 79 nền tảng số dùng chung quốc gia đã được ban hành, chia thành nhóm nền tảng liên ngành, liên lĩnh vực và nhóm nền tảng theo từng ngành, lĩnh vực. Danh mục này góp phần thống nhất triển khai các nền tảng số trên phạm vi toàn quốc, tăng cường kết nối và chia sẻ dữ liệu, hạn chế đầu tư trùng lặp, tiết kiệm nguồn lực.
Trong số 79 nền tảng này, có một số nền tảng tiêu biểu như: Cổng Dịch vụ công quốc gia, VNeID, NDXP, Trục liên thông văn bản quốc gia, Cổng dữ liệu quốc gia, Blockchain quốc gia và Trợ lý ảo quốc gia.

Những kết quả đạt được trong tháng 7/2026 cho thấy hệ thống thể chế về chuyển đổi số đã tiếp tục được hoàn thiện đồng bộ ngay sau khi Luật Chuyển đổi số có hiệu lực. Đây là nền tảng quan trọng để các bộ, ngành, địa phương đẩy nhanh quá trình chuyển đổi số, phát triển Chính phủ số, kinh tế số và xã hội số trong giai đoạn mới. Luật Chuyển đổi số cũng tạo cơ sở pháp lý quan trọng để cụ thể hóa Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Nông dân trồng sắn xã Tân Châu, tỉnh Tây Ninh ứng dụng công nghệ số trong theo dõi, quản lý sản xuất, góp phần nâng cao hiệu quả và hướng tới phát triển nông nghiệp hiện đại. Ảnh: Minh Phú – TTXVN

*100 ngày xử lý các điểm nghẽn về chuyển đổi số


Tại Hội nghị toàn quốc sơ kết 1 năm 6 tháng thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu triển khai Kế hoạch hành động 100 ngày xử lý các điểm nghẽn về chuyển đổi số, tạo chuyển biến mạnh mẽ, đưa chuyển đổi số đi vào thực chất.

Ngày 29/7, Thủ tướng Lê Minh Hưng ký Quyết định số 88/QĐ-BCĐCP ban hành Kế hoạch hành động của Ban Chỉ đạo Chính phủ. Đợt cao điểm được triển khai trong 100 ngày làm việc, tập trung xử lý các nhiệm vụ cấp bách, chậm tiến độ, tạo chuyển biến trong quản trị, điều hành và phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Kế hoạch nêu rõ, thực hiện cao điểm trong 100 ngày làm việc, từ ngày 11/7/2026 đến hết ngày 30/11/2026. Theo Cục Chuyển đổi số quốc gia (Bộ Khoa học và Công nghệ), Kế hoạch hành động 100 ngày không chỉ nhằm thúc đẩy chuyển đổi số mà tập trung xử lý những "nút thắt" đang cản trở quá trình triển khai trên phạm vi cả nước. Kế hoạch hành động 100 ngày không chỉ là một đợt cao điểm xử lý các nhiệm vụ chậm tiến độ, mà còn là bước chuyển từ "xây dựng" sang "vận hành" trong tiến trình chuyển đổi số quốc gia. Thành công của kế hoạch sẽ không được đo bằng số lượng văn bản, nền tảng hay cơ sở dữ liệu được ban hành, mà bằng mức độ các hệ thống được kết nối, dữ liệu được chia sẻ và người dân, doanh nghiệp thực sự được hưởng lợi từ các dịch vụ số. Đây cũng sẽ là thước đo cho năng lực tổ chức thực hiện Nghị quyết số 57 trong toàn hệ thống chính trị.

Các thành viên của Tổ Công nghệ số cộng đồng và Đề án 06 trên địa bàn thành phố Đà Nẵng hướng dẫn người dân nộp hồ sơ dịch vụ công trực tuyến. Ảnh: Khoa Chương - TTXVN

Các thành viên của Tổ Công nghệ số cộng đồng và Đề án 06 trên địa bàn thành phố Đà Nẵng hướng dẫn người dân nộp hồ sơ dịch vụ công trực tuyến. Ảnh: Khoa Chương - TTXVN

Luật Chuyển đổi số là bước tiến lớn trong việc thể chế hóa chủ trương của Đảng và Nhà nước về phát triển quốc gia số. Việc ban hành luật thể hiện quyết tâm xây dựng nền tảng pháp lý đồng bộ, tạo động lực cho phát triển kinh tế số, xã hội số, hướng tới Chính phủ số hoạt động hiệu quả, phục vụ người dân và doanh nghiệp./.


tin cùng chuyên mục

Xem thêm